Onontdekte Joegoslavische Parel

Het nieuwste land van Europa

Sinds 2008 meent dit land onafhankelijk te zijn van haar buurland Servië. En steeds meer landen erkennen dit. Tijdens mijn autorondreis naar het voormalige Joegoslavië bezocht ik dit indrukwekkende land. Ik heb het natuurlijk over…

Kosovo

In eerste instantie niet een bestemming waar je meteen aan denkt om te bezoeken. Ik was kind toen ik de beelden op televisie zag van vluchtende ouders en hun kinderen tijdens de Kosovo-oorlog die aan het einde van het vorige millennium plaatsvond. Bijna dertig jaar later, wilde ik zien en beleven wat mijn lokale leeftijdsgenoten hebben meegemaakt.

Het bevindt zich gewoon in Europa. Toch hoef ik na de Russische inval in Oekraïne niet uit te leggen dat oorlog nog steeds dichtbij plaats vindt, ook in Europa. De spanningen zijn hier nog steeds voelbaar. Enerzijds de kapotgeschoten, vervallen en onbewoonde huizen. Anderzijds wappert de Kosovaarse vlag met trots op diverse gebouwen. En hier en daar wordt de 42ste president van de Verenigde Staten nog steeds geëerd door zijn tomeloze inzet om het land te beschermen.

Grote verschillen

Hoewel het land gebaat was bij de grote acceptatie van het volk onderling, veranderde dit na de val van Joegoslavië. Etnisch, cultureel en nationalistisch gezien stond men ineens tegenover elkaar. Die rust lijkt nu wedergekeerd. Prizren is bijvoorbeeld een groot dorp waar de Islamitische cultuur zeer goed voelbaar is, bijvoorbeeld door de gebedsoproep van de vele moskeeën die je verplichten om ’s ochtends vroeg uit bed te komen. Hier zijn daarnaast weinig grotere winkels te vinden, en artikelen als tabak en alcohol passen niet in het straatbeeld. Kom je daarentegen in de hoofdstad van het land, Pristina, dan beleef je een heel ander Kosovo. Hier prijken de vlaggen van de Verenigde Staten, zijn veel Westerse ketens te vinden en is er door de aanwezigheid van diverse bars zelfs ruimte voor de LHBTIQ+ gemeenschap. Wat opvalt, is dat de inwoners van Kosovo hun eerder vertoonde tolerantie hebben teruggevonden. Zo staan er kerken naast moskeeën, lopen er gesluierde dames langs vrijgevochten zielen over straat en voelt de sfeer er heel veilig aan.

Landschap

Je kunt er niet omheen dat de recente geschiedenis hier best heftig is geweest. Ondanks dat valt er nog zoveel meer te ontdekken in het mooie Kosovo. Tussen de bergen bevindt zich ineens een meer met dichtbegroeide bossen er omheen. Landweggetjes die kronkelen door de dorre vlaktes. ’s Avonds moet je uitkijken met de grote lichten van je auto, deze kunnen namelijk de vele herten op de route teveel in de ogen schijnen. De rivier die zich door de bergpas snijdt, kun je urenlang volgen om tot je eindbestemming te komen. Raadzaam is om de autoroute van tevoren te plannen, navigatiesystemen op elektronica kunnen iets te welmoedig zijn en je dwars door bossen, over rotspaadjes of over wegen leiden die er al lang niet meer zijn. Hetzelfde geldt voor grensovergangen; het lijkt alsof de tijd hier al een eeuw stil staat. Na twee uur te hebben gereden over de slecht geasfalteerde, verlaten bergweggetjes door spookdorpjes (wél met mooi uitzichten), commandeerde de grenswachter om terug te keren omdat dit geen gebruikelijke grensovergang was voor toeristen.

Ik zag twee beren

In voormalig Joegoslavië was het gebruikelijk voor hotels, restaurants en cafés om wilde dieren tentoon te stellen. Ik schrijf “was”, maar helaas is niets minder waar. Als groot dierenvriend doet het mij pijn te weten dat veel dieren nog steeds dit leed moeten ondergaan. Het was het dan ook vanzelfsprekend dat ik een bezoek bracht aan het Bear Sanctuary, dichtbij de hoofdstad Pristina. Zoals de naam omschrijft worden hier beren gehouden die uit gevangenschap zijn gered en een leven leiden die zij verdienen. Daarnaast is er een leeuw die tot zijn redding in een kleine kooi leefde waar hem bier werd “gevoed” om hem zo tam mogelijk te houden. Gelukkig bestaan er instanties zoals deze, en mocht je door dit verslag geïnspireerd zijn geraakt, breng dan absoluut een bezoek aan dit mooie initiatief!

Conclusie

Kosovo, je bent er niet zomaar! Wat mij betreft was een bezoek aan Kosovo onderdeel van een grote autorondreis vanuit Nederland. Maar wist je dat er ook directe vluchten worden aangeboden naar dit mooie land? In combinatie met een huurauto is dit land uitermate geschikt om binnen een behapbaar tijdsbestek te verkennen. Een weekend Pristina zou ik niemand afraden, maar ik vrees dat enige haast is geboden. Deze ontzettend diverse, vooruitstrevende maar bovenal upcoming hoofdstad wordt steeds meer ontdekt! Mocht je dit excentrieke en veelzijdige land willen verkennen, wacht niet te lang!